Trong hoạt động xuất nhập khẩu, đặc biệt là giao thương giữa Việt Nam và Trung Quốc, giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá (C/O) là một trong những chứng từ quan trọng nhất quyết định mức thuế suất mà doanh nghiệp phải nộp. Hiểu đúng và sử dụng đúng C/O có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí thuế.
C/O là gì và vai trò của nó
C/O (Certificate of Origin) là chứng từ xác nhận nguồn gốc xuất xứ của hàng hoá, do cơ quan hoặc tổ chức có thẩm quyền tại nước xuất khẩu cấp. C/O chứng minh hàng hoá được sản xuất, gia công hoặc chế biến tại một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ cụ thể, đáp ứng các tiêu chí xuất xứ theo quy định của hiệp định thương mại liên quan. Nhờ có C/O hợp lệ, hàng hoá nhập khẩu có thể được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt thay vì thuế suất thông thường, giúp giảm đáng kể chi phí cho doanh nghiệp nhập khẩu.
Các mẫu C/O phổ biến trong thương mại Việt Nam - Trung Quốc
- C/O mẫu E: áp dụng cho hàng hoá có xuất xứ từ các nước ASEAN và Trung Quốc theo hiệp định thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc, giúp hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt khi nhập khẩu vào Việt Nam.
- C/O mẫu D: áp dụng cho hàng hoá có xuất xứ nội khối ASEAN.
- C/O mẫu RCEP: áp dụng theo Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực, mở rộng phạm vi ưu đãi giữa nhiều quốc gia thành viên bao gồm cả Trung Quốc và Việt Nam.
- C/O mẫu B (form thông thường): chứng nhận xuất xứ không mang tính ưu đãi thuế quan, chỉ nhằm xác nhận nguồn gốc hàng hoá theo yêu cầu thông thường.
Điều kiện để hàng hoá được cấp C/O
Không phải hàng hoá nào cũng đủ điều kiện được cấp C/O ưu đãi. Hàng hoá cần đáp ứng tiêu chí xuất xứ theo quy tắc của hiệp định thương mại áp dụng, phổ biến nhất là:
- Xuất xứ thuần tuý — hàng hoá được sản xuất toàn bộ tại một quốc gia (ví dụ nông sản trồng trọt trong nước).
- Tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hoá — nguyên liệu đầu vào có mã HS khác với mã HS của sản phẩm đầu ra sau quá trình gia công, chế biến.
- Tiêu chí hàm lượng giá trị khu vực — tỷ lệ phần trăm giá trị gia tăng tạo ra tại nước xuất khẩu đạt mức tối thiểu theo quy định.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi sử dụng C/O
Để tận dụng tối đa lợi ích từ C/O, doanh nghiệp nên yêu cầu nhà cung cấp tại Trung Quốc cung cấp C/O ngay từ khi xuất hàng, kiểm tra kỹ thông tin trên C/O có khớp với hoá đơn, vận đơn, tờ khai hay không, và nộp đúng thời hạn quy định khi làm thủ tục hải quan. Với các doanh nghiệp thương mại điện tử và thương hiệu riêng thường xuyên nhập hàng số lượng lớn, việc xây dựng quy trình kiểm soát C/O ngay từ khâu đặt hàng sẽ giúp tối ưu chi phí thuế một cách bền vững, thay vì xử lý bị động từng lô hàng riêng lẻ.