Giám định hàng hoá là một khâu quan trọng giúp xác định chính xác về số lượng, chất lượng, tình trạng kỹ thuật hoặc nguồn gốc của hàng hoá xuất nhập khẩu, phục vụ nhiều mục đích khác nhau trong quá trình thông quan và giải quyết tranh chấp thương mại.
Giám định hàng hoá là gì
Giám định là hoạt động do tổ chức giám định độc lập, được cơ quan có thẩm quyền công nhận, thực hiện nhằm xác định các thông số thực tế của hàng hoá như trọng lượng, thể tích, chất lượng, tình trạng bao bì, xuất xứ... Kết quả giám định được thể hiện dưới dạng chứng thư giám định, có giá trị làm căn cứ pháp lý trong giao dịch thương mại và thủ tục hải quan.
Những trường hợp thường cần giám định
- Hàng hoá thuộc danh mục bắt buộc phải giám định trước khi thông quan (ví dụ một số loại máy móc thiết bị đã qua sử dụng, hàng hoá có yêu cầu xác định tình trạng kỹ thuật).
- Khi cơ quan hải quan yêu cầu giám định để xác định mã số hàng hoá (HS code), chất lượng, hoặc thành phần cấu tạo phục vụ việc xác định thuế suất chính xác.
- Khi giữa bên mua và bên bán phát sinh tranh chấp về số lượng, chất lượng hàng hoá thực nhận so với hợp đồng.
- Khi doanh nghiệp chủ động yêu cầu giám định để làm căn cứ khiếu nại bảo hiểm hàng hoá trong trường hợp hàng bị hư hỏng, thiếu hụt trong quá trình vận chuyển.
Thủ tục tiến hành giám định hàng hoá
- Bước 1 — Lựa chọn tổ chức giám định: doanh nghiệp lựa chọn tổ chức giám định độc lập được pháp luật công nhận, phù hợp với loại hàng hoá cần giám định.
- Bước 2 — Đăng ký và cung cấp thông tin: gửi yêu cầu giám định kèm theo hồ sơ liên quan (hợp đồng, hoá đơn, vận đơn, mô tả hàng hoá) cho tổ chức giám định.
- Bước 3 — Tiến hành giám định thực tế: giám định viên kiểm tra trực tiếp hàng hoá tại cảng, kho bãi hoặc địa điểm lưu giữ hàng, có thể lấy mẫu để kiểm nghiệm nếu cần.
- Bước 4 — Cấp chứng thư giám định: sau khi hoàn tất, tổ chức giám định phát hành chứng thư ghi nhận kết quả, làm cơ sở để doanh nghiệp sử dụng trong thủ tục hải quan hoặc giải quyết tranh chấp.
Lưu ý để quá trình giám định diễn ra thuận lợi
Doanh nghiệp nên chủ động liên hệ tổ chức giám định sớm, đặc biệt khi hàng hoá thuộc diện bắt buộc phải giám định trước thông quan, để tránh phát sinh thời gian chờ đợi làm kéo dài toàn bộ chu trình nhập khẩu. Ngoài ra, việc lưu giữ đầy đủ hình ảnh, biên bản hiện trạng hàng hoá ngay khi nhận hàng cũng giúp ích rất nhiều nếu sau này cần đối chiếu với kết quả giám định. Với các nhà máy, xưởng sản xuất thường xuyên nhập khẩu máy móc, nguyên liệu, việc có sẵn danh sách các tổ chức giám định uy tín và quy trình phối hợp rõ ràng sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý mỗi lô hàng.