Đây có lẽ là câu hỏi mà bất kỳ doanh nghiệp nào mới bắt đầu nhập hàng Trung Quốc cũng từng băn khoăn: nên đàm phán mua theo FOB hay để đối tác chào giá CIF cho tiện? Câu trả lời không có đáp án đúng tuyệt đối cho mọi trường hợp, mà phụ thuộc vào quy mô, kinh nghiệm và chiến lược kiểm soát chi phí của từng doanh nghiệp.
Nhắc lại nhanh sự khác biệt cốt lõi
Với FOB, người mua chủ động thuê tàu, trả cước vận chuyển quốc tế và tự quyết định mua bảo hiểm. Với CIF, người bán lo toàn bộ khâu vận chuyển quốc tế và mua bảo hiểm tối thiểu, người mua chỉ cần nhận hàng tại cảng đến. Điểm chung của cả hai: rủi ro đối với hàng hóa đều chuyển từ người bán sang người mua ngay khi hàng được xếp lên tàu tại cảng xuất phát.
Bảng so sánh nhanh FOB và CIF
| Tiêu chí | FOB | CIF |
|---|---|---|
| Người trả cước vận chuyển quốc tế | Người mua | Người bán |
| Người mua bảo hiểm hàng hóa | Người mua (tùy chọn) | Người bán (mức tối thiểu) |
| Quyền chọn hãng tàu/tuyến vận chuyển | Người mua | Người bán |
| Độ minh bạch chi phí vận chuyển | Cao, tự thương lượng giá cước | Thấp hơn, giá cước đã gộp vào giá hàng |
| Yêu cầu kinh nghiệm logistics | Cần có forwarder hỗ trợ | Đơn giản hơn cho người mới |
Khi nào nên chọn FOB?
Doanh nghiệp nên chọn FOB nếu muốn chủ động kiểm soát toàn bộ chi phí vận chuyển quốc tế, có nhu cầu gộp nhiều lô hàng từ nhiều nhà cung cấp Trung Quốc khác nhau vào chung một container để tối ưu chi phí, hoặc đã có sẵn đối tác logistics uy tín để đàm phán giá cước tốt hơn giá mà bên bán Trung Quốc chào theo CIF. Đây cũng là lựa chọn phù hợp với các doanh nghiệp thương mại điện tử, chủ shop online nhập hàng thường xuyên với số lượng lớn, cần tối ưu biên lợi nhuận trên từng lô hàng.
Khi nào nên chọn CIF?
CIF phù hợp với doanh nghiệp mới bắt đầu nhập khẩu, chưa có kinh nghiệm làm việc với hãng tàu/forwarder, hoặc chỉ nhập khẩu số lượng nhỏ, không thường xuyên. Việc để bên bán lo trọn gói vận chuyển giúp đơn giản hóa quy trình, nhưng đổi lại doanh nghiệp thường phải trả giá cao hơn vì bên bán thường cộng thêm một khoản chênh lệch vào cước vận chuyển và phí bảo hiểm khi báo giá CIF.
Gợi ý thực tế cho doanh nghiệp nhập hàng Trung - Việt
Với kinh nghiệm đồng hành cùng nhiều chủ shop online, doanh nghiệp thương mại và nhà máy sản xuất trong hoạt động nhập khẩu chính ngạch từ Trung Quốc, chúng tôi nhận thấy xu hướng chung của các doanh nghiệp đang tăng trưởng là dần chuyển từ CIF sang FOB (hoặc thậm chí EXW/FCA) khi quy mô nhập khẩu tăng lên, nhằm tối ưu chi phí logistics và chủ động hơn về thời gian giao hàng. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là doanh nghiệp cần có một đối tác logistics đủ năng lực để đảm nhiệm toàn bộ khâu vận chuyển nội địa Trung Quốc, thủ tục xuất khẩu, vận chuyển quốc tế và thông quan nhập khẩu một cách minh bạch, ổn định.
Dù lựa chọn FOB hay CIF, điều quan trọng nhất vẫn là làm rõ điều kiện giao hàng ngay từ khi đàm phán hợp đồng, ghi cụ thể tên cảng đi/cảng đến và phiên bản Incoterms áp dụng, để tránh những tranh chấp không đáng có khi có sự cố xảy ra trong quá trình vận chuyển.