Một trong những vấn đề khiến nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu bối rối là nên chọn phát hành vận đơn gốc, vận đơn surrender hay seaway bill cho lô hàng của mình. Mỗi hình thức có ưu, nhược điểm riêng, ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ nhận hàng và mức độ an toàn trong giao dịch. Bài viết này sẽ giúp Sếp phân biệt rõ ràng ba loại vận đơn này.

Original Bill of Lading - Vận đơn gốc

Đây là hình thức vận đơn truyền thống, được phát hành thành nhiều bản gốc (thường 3 bản) và gửi cho người gửi hàng. Để nhận hàng tại cảng đến, người nhận bắt buộc phải xuất trình ít nhất một bản vận đơn gốc hợp lệ cho hãng tàu hoặc đại lý. Hình thức này phù hợp với các giao dịch có mức độ tin cậy giữa hai bên chưa cao, hoặc khi thanh toán qua thư tín dụng (L/C), vì vận đơn gốc đóng vai trò như chứng từ sở hữu hàng hóa, đảm bảo người mua chỉ nhận hàng khi đã hoàn tất nghĩa vụ thanh toán qua ngân hàng.

Nhược điểm lớn nhất của vận đơn gốc là thời gian chuyển phát. Với các tuyến vận chuyển ngắn như Trung Quốc - Việt Nam, nhiều trường hợp hàng hóa đã cập cảng nhưng vận đơn gốc vẫn đang trên đường chuyển phát, khiến hàng bị lưu kho, phát sinh phí lưu container không đáng có.

Surrendered Bill of Lading - Vận đơn đã surrender

Để khắc phục độ trễ của vận đơn gốc, nhiều doanh nghiệp lựa chọn hình thức surrender B/L. Theo đó, sau khi vận đơn gốc được phát hành, người gửi hàng sẽ nộp lại (surrender) toàn bộ vận đơn gốc cho hãng tàu tại cảng đi. Hãng tàu sẽ đóng dấu "Surrendered" và thông báo điện tử cho đại lý tại cảng đến để họ có thể giao hàng cho người nhận mà không cần xuất trình bản gốc.

Hình thức này giúp rút ngắn đáng kể thời gian nhận hàng, đặc biệt phù hợp với các lô hàng đi tuyến gần, giữa các đối tác đã có sự tin tưởng nhất định. Tuy nhiên, một khi đã surrender, vận đơn không còn khả năng chuyển nhượng, đồng nghĩa với việc mất đi tính năng bảo đảm thanh toán như vận đơn gốc.

Seaway Bill - Vận đơn đường biển không lưu thông

Seaway Bill (hay còn gọi là vận đơn không chuyển nhượng) được phát hành ngay từ đầu dưới dạng không lưu thông, không cần xuất trình bản gốc để nhận hàng. Người nhận chỉ cần chứng minh đúng danh tính đã ghi trên vận đơn là có thể làm thủ tục nhận hàng tại cảng đến. Đây là lựa chọn nhanh gọn nhất trong ba hình thức, thường được áp dụng giữa công ty mẹ - con, hoặc các đối tác lâu năm có độ tin cậy cao.

Nên chọn hình thức nào cho lô hàng của bạn?

Việc lựa chọn hình thức vận đơn phù hợp phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

Lời khuyên từ FASTWAY999

Với đặc thù các doanh nghiệp nhập khẩu chính ngạch Trung - Việt, tốc độ thông quan là yếu tố sống còn để tối ưu dòng vốn và đáp ứng đơn hàng đúng hạn. FASTWAY999 luôn tư vấn khách hàng lựa chọn hình thức vận đơn phù hợp ngay từ giai đoạn đặt hàng, giúp giảm thiểu rủi ro lưu kho, lưu bãi và đảm bảo hàng hóa về tay đúng tiến độ kinh doanh.